You are here

Азаматтық сот ісін жүргізудегі сотқа дейінгі дауларды реттеу

Версия для печатиВерсия для печатиPDFPDF

Сотқа дейінгі дауларды реттеу дегенімізде, дауласушы тараптар арасында келісімге қол жеткізу, сол арқылы арасында қарама-қайшылық рұқсат етіледі деп  түсініледі.

Сот даулардың басым бөлігі толық дауларды әрдайым шешпейді, бейбіт келіссөздер жүргізу және татуласу келісімі немесе медиациялық келісім жасасу арқылы сотқа жүгіну қажетінсіз анағұрлым тиімді шешілуі мүмкін.

Қазақстан Республикасының Азаматтық іс жүргізу кодексінде  Азаматтық сот ісін жүргізудегі дауларды сотқа дейінгі реттеу үшін ынталандыру айтарлықтай кеңейтілді.

Егер де осындай тәртіп заңнамалық актілерде белгіленсе немесе шартта көзделген болса, дауды сотқа дейінгі тәртіппен реттеуге іс шара қабылдамауы өтініштің қаралмай қайтарылуына негіз болып табылады.

Яғни заңнамамен белгіленген жағдайларда сотқа дейінгі дауларды реттеуді жүргіздіру міндетті рәсім болып табылады.

Егер де сотқа дейінгі шешу тәртібі заңда не шартта көзделмесе, наразылық хат жазысу немесе келіссөздер жүргізу туралы шешім өз бетінше қабылдайды.

Сотқа дейінгі дауларды реттеу регламентін заң анықтамайды, әрекеттер іскерлік айналым дәстүріне және қалыптасқан тәжірибеге сай жүргізіледі.

Қазақстан Республикасының Азаматтық іс жүргізу кодексінің  174 бабына сәйкес тараптар татуласу келісімін, дауды (жанжалды) медиация тәртібімен реттеу туралы келісімді немесе дауды партисипативтік рәсімдер тәртібімен реттеу туралы келісімді жасап, дауды өзара талаптардың толық көлемінде не бір бөлігінде реттей алады.

Сондай-ақ,  сотқа дейінгі дауларды тәртіппен шешуге арналған тараптарды ынталандыру үшін кінәлі тарап сотқа дейінгі дауларды реттеу тәртібімен шығындарын өтеу қарастырылған, жауапкердің кінәлі қылығы болмаған кезде талап қою жағдайда сот шығындарын өтеуден бас тарту, жұмыс уақытын жоғалтқаны үшін жеңілген тараптан залаларды өтеу қарастырылған.

Сондай-ақ бұл татуласу келісімін оны жасасқан тұлғалар осы келісімде көзделген тәртіппен және мерзімдерде ерікті түрде орындайтынын атап кеткен жөн; дауды сот бекітілген медиация тәртібімен реттеу келісімді орындау Қазақстан Республикасының Азаматтық іс жүргізу  кодекстің 178-бабында белгіленген татуласу келісімін орындау қағидалары бойынша жүргізіледі.

Бүгінгі күнге орай, сотқа дейінгі дауларды реттеу азаматтық сот ісінде, реттеу туындаған қақтығыстар кезінде неғұрлым тиімді құралы болып табылады.

 

 

 

4-Басқарма прокуроры

И.Токмак

Пікірлер

Жаңа пікірді жазу

Шрифт өлшемі
Қалыпты нұсқа
Үлкен өлшем
Үп-үлкен өлшем
Сайт түстері
Ақтың бойымен қара
Қараның бойымен ақпен
Көгілдірдің бойымен қара көкпен
Суреттер
Суреттерді өшіру/қосу
Теңшелімдер
Теңшелімдер
Normal version
Normal version
Мәтіндегі қателік:
Қате туралы хабарлағыңыз келсе "Хабарламаны жіберу" батырмасын басыңыз.